C/O hàng nhập khẩu bị từ chối ưu đãi thuế quan
Ưu đãi thuế quan theo hiệp định thương mại tự do là khoản tiết kiệm lớn nhất mà một doanh nghiệp nhập khẩu có thể tự tạo ra. Cũng là khoản dễ mất nhất.
Nhiều người hiểu quy trình theo kiểu: hàng sản xuất ở nước có hiệp định, xin được giấy chứng nhận xuất xứ, nộp cho hải quan, hưởng thuế ưu đãi. Trên thực tế có ba lớp điều kiện phải đúng cùng lúc, và giấy chứng nhận chỉ là lớp thứ ba.
Ba lớp điều kiện
Hàng phải đáp ứng quy tắc xuất xứ cụ thể của dòng hàng đó
Không phải cứ sản xuất tại nước thành viên là có xuất xứ tại nước đó. Mỗi dòng hàng có tiêu chí riêng, có thể là hàm lượng giá trị khu vực, có thể là chuyển đổi mã số hàng hoá, có thể là một công đoạn gia công cụ thể.
Phải đáp ứng quy tắc vận chuyển
Hàng phải được vận chuyển trực tiếp, hoặc nếu đi qua nước thứ ba thì phải nằm trong các trường hợp được phép và có chứng từ chứng minh không bị gia công thêm.
Phải có chứng từ chứng nhận xuất xứ hợp lệ, nộp đúng thời hạn
Đúng mẫu của hiệp định đang xin ưu đãi, do cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền cấp, hoặc do nhà xuất khẩu tự chứng nhận nếu hiệp định cho phép cơ chế đó.
Quy định chung về xuất xứ hàng hoá tại Việt Nam nằm ở Nghị định 31/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương, cùng các thông tư riêng cho từng hiệp định. Trước khi áp dụng cho một dòng hàng cụ thể, cần tra đúng thông tư của hiệp định đó và kiểm tra hiệu lực.
Bảy lý do bị từ chối mà tôi gặp nhiều nhất
- Sai mẫu chứng từ. Xin ưu đãi theo hiệp định này nhưng nộp chứng từ theo mẫu của hiệp định khác.
- Mô tả hàng trên chứng từ xuất xứ không khớp với hoá đơn và tờ khai, hoặc mô tả chung chung tới mức không đối chiếu được với mã số hàng hoá đã khai.
- Số hoá đơn ghi trên chứng từ xuất xứ khác với hoá đơn thực nộp, thường xảy ra khi người bán phát hành lại hoá đơn sau khi đã xin chứng từ.
- Tiêu chí xuất xứ ghi trên chứng từ không phù hợp với dòng hàng, ví dụ ghi tiêu chí xuất xứ thuần tuý cho một mặt hàng có nguyên liệu nhập khẩu.
- Chứng từ cấp sau nhưng không có dấu hiệu thể hiện việc cấp sau theo yêu cầu của hiệp định.
- Hàng đi qua nước thứ ba mà không có chứng từ chứng minh việc quá cảnh không làm thay đổi xuất xứ.
- Chữ ký hoặc con dấu trên chứng từ không nằm trong danh mục mẫu dấu chữ ký đã được thông báo giữa các nước thành viên.
Việc cần làm trước khi hàng lên đường, không phải sau
Sai sót trên chứng từ xuất xứ sửa được, nhưng sửa sau khi hàng đã tới cửa khẩu thì tốn thời gian lưu kho lưu bãi, và trong nhiều trường hợp phải nộp thuế theo mức không ưu đãi trước rồi làm thủ tục hoàn sau. Vì vậy toàn bộ công việc kiểm tra nên dồn về thời điểm trước khi xếp hàng.
- Chốt mô tả hàng và mã số hàng hoá dự kiến ngay trong hợp đồng, và yêu cầu người bán dùng đúng mô tả đó trên mọi chứng từ.
- Hỏi người bán tiêu chí xuất xứ dự kiến ghi trên chứng từ, và tự kiểm tra xem tiêu chí đó có phù hợp với dòng hàng không.
- Yêu cầu bản chụp chứng từ xuất xứ để kiểm tra trước khi bản gốc được gửi đi.
- Nếu hàng đi qua nước thứ ba, chuẩn bị sẵn chứng từ chứng minh việc vận chuyển ngay từ đầu.
- Ghi vào hợp đồng nghĩa vụ của người bán trong việc cung cấp chứng từ xuất xứ hợp lệ và trách nhiệm khi chứng từ bị từ chối.
Khi một lô gồm hàng của nhiều nhà máy, mỗi nhà máy tự xin chứng từ xuất xứ riêng theo hoá đơn riêng. Nếu bên gom hàng phát hành lại một hoá đơn tổng, toàn bộ số hoá đơn trên các chứng từ xuất xứ sẽ không còn khớp. Cần thống nhất cách phát hành hoá đơn ngay từ đầu.
Nếu bị từ chối thì còn cách nào
Tuỳ nguyên nhân. Lỗi hình thức nhỏ và không làm nghi ngờ về xuất xứ thực tế thì thường được chấp nhận cho bổ sung, đính chính. Lỗi về nội dung tiêu chí xuất xứ thì phải xin cấp lại chứng từ mới. Trường hợp phải nộp thuế theo mức không ưu đãi trước, cần nắm rõ thời hạn nộp chứng từ bổ sung để làm thủ tục xử lý số thuế nộp thừa, vì quá hạn là mất hẳn.